Περιγραφή Μαθήματος
Οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις, οι λιμένες και οι φορείς των θαλάσσιων μεταφορών λαμβάνουν αποφάσεις πριν γίνουν γνωστά τα πραγματικά αποτελέσματα. Κάθε επιλογή επηρεάζει οικονομικούς στόχους, ανθρώπινη ζωή, λειτουργική συνέχεια και περιβάλλον. Το μάθημα συνδέει τη διαχείριση κινδύνων (risk management) με την ανάλυση αποφάσεων υπό αβεβαιότητα (decision analysis under uncertainty). Ξεκινά από τον εντοπισμό και την περιγραφή του κινδύνου, περνά στην ποσοτική και ποιοτική ανάλυση, και καταλήγει στη σύγκριση εναλλακτικών με διαφανείς παραδοχές και τεκμηριωμένες συστάσεις. Οι εφαρμογές καλύπτουν επιχειρηματικό, χρηματοοικονομικό, λειτουργικό, περιβαλλοντικό και κανονιστικό κίνδυνο, καθώς και safety, security και cyber risk στις θαλάσσιες μεταφορές.
Στόχοι, εναλλακτικές επιλογές, αβέβαιες καταστάσεις και συνέπειες. Διάκριση ανάμεσα στην ποιότητα μιας απόφασης και στο τελικό της αποτέλεσμα. Εισαγωγική περίπτωση: η αγορά μεταχειρισμένου πλοίου.
Πηγές κινδύνου, έκθεση, πιθανότητα και συνέπειες σε πλοία, λιμένες και ναυτιλιακές επιχειρήσεις. Διάκριση της ασφάλειας έναντι ατυχημάτων (safety) από την προστασία έναντι εσκεμμένων απειλών (security). Πρώτη καταγραφή σε μητρώο κινδύνων.
Στόχοι της επιχείρησης, υπεύθυνος κινδύνου, διάθεση και ανοχή στον κίνδυνο. Μητρώο και πίνακας κινδύνων, εγγενής και υπολειπόμενος κίνδυνος, δικλίδες ελέγχου και παρακολούθηση.
Εφαρμογή σε συγκεκριμένη ναυτιλιακή περίπτωση. Οι φοιτητές ορίζουν συμβάντα και συνέπειες, καταγράφουν δικλίδες, εκτιμούν τον υπολειπόμενο κίνδυνο και προτείνουν ενέργειες παρακολούθησης.
Κόμβοι απόφασης και τύχης, πιθανότητες και καθαρά αποτελέσματα. Κατασκευή και επίλυση δέντρου αποφάσεων με υπολογισμό της αναμενόμενης χρηματικής αξίας. Κεντρικό παράδειγμα: αγορά ή απόρριψη μεταχειρισμένου πλοίου.
Δεσμευμένες πιθανότητες και τύπος Bayes. Εξετάζουμε πώς μια τεχνική επιθεώρηση ή η γνώμη συμβούλου μεταβάλλει τις αρχικές εκτιμήσεις και ενδεχομένως την απόφαση.
Αξία τέλειας και ατελούς πληροφορίας, κόστος επιθεώρησης και διαδοχικές επιλογές. Επέκταση του δέντρου αγοράς πλοίου και ανάλυση ευαισθησίας των αποτελεσμάτων.
Στάση απέναντι στον κίνδυνο και όρια της αναμενόμενης χρηματικής αξίας. Αναμενόμενη χρησιμότητα, ισοδύναμο βεβαιότητας και ασφάλιστρο κινδύνου με λυμένα αριθμητικά παραδείγματα.
Οργάνωση αποφάσεων με οικονομικούς, λειτουργικούς, περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους. Μήτρα αποφάσεων, κλίμακες, κανονικοποίηση και τεκμηρίωση των βαρών των κριτηρίων.
Εφαρμογή του σταθμισμένου αθροίσματος και εισαγωγή στις μεθόδους AHP και TOPSIS. Ελέγχουμε αν η κατάταξη των επιλογών αλλάζει όταν μεταβληθούν τα βάρη ή οι επιδόσεις τους.
Σενάρια ατυχήματος και ρύπανσης, πρόληψη και μετριασμός. Εισαγωγή στην επίσημη αξιολόγηση ασφάλειας (FSA), στην αρχή ALARP και στα πρότυπα με βάση στόχους (GBS), με εφαρμογή στην επιλογή μέτρων μείωσης κινδύνου.
Προστασία λιμενικών εγκαταστάσεων και πλοίων, πειρατεία, επιθέσεις σε θαλάσσιες οδούς και κυβερνοκίνδυνος. Σύγκριση δρομολόγησης, αναβολής και μέτρων προστασίας με τεκμηριωμένα σενάρια. Οι περιπτώσεις Ορμούζ και Ερυθράς Θάλασσας εξετάζονται χωριστά.
Παρουσίαση των ομαδικών εργασιών: ορισμός απόφασης, εναλλακτικές, παραδοχές, μοντέλο, ανάλυση ευαισθησίας και σύσταση. Ολοκληρωμένο παράδειγμα και επανάληψη εννοιών και αριθμητικών ασκήσεων
Κάθε ομάδα εξετάζει μία συγκεκριμένη απόφαση και παρουσιάζει στόχους, εναλλακτικές, μητρώο κινδύνων, σύγκριση επιλογών, ανάλυση ευαισθησίας και τεκμηριωμένη σύσταση. Ενδεικτικές επιλογές είναι η προστασία λιμένα, η πειρατεία, οι επιθέσεις κατά πλοίων, η ασφάλεια σχεδιασμού και τα GBS, τα μέτρα ALARP, ο κυβερνοκίνδυνος, ο περιβαλλοντικός κίνδυνος και η επένδυση ή μετασκευή πλοίου.
Ημερολόγιο
Ανακοινώσεις
Όλες...-
Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026 - 12:21 μ.μ.
-
Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026 - 11:00 π.μ.
-
Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026 - 6:00 π.μ.