Παρουσίαση/Προβολή

(904) -  Ορφανός Προκόπιος

Περιγραφή Μαθήματος

Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια βιώνουμε ένα επιστημονικό άλμα με επίκεντρο την κοινωνιολογία και τις τέχνες στην Ελλάδα. Μπορούμε να αναφέρουμε τις μελέτες του Νίκου Παναγιωτόπουλου και της Μαρίας Βιδάλη (2019) για το κοινό των τεχνών (μουσεία, θέατρο, χορός), της Χριστίνας Καρακιουλάφη (2012, 2022) για την εργασία των καλλιτεχνών και συγκεκριμένα των ηθοποιών, του Αλέξανδρου Μπαλτζή και του Νίκου Τσιγγίλη (2020) για την εργασία και διαβίωση των εικαστικών καλλιτεχνών στη χώρα μας, όπως και του Νίκου Φωτόπουλου (2020) για τις κοινωνιολογικές όψεις της ποιητικής του Χρήστου Θηβαίου. Σε αυτά αξίζει να προσθέσουμε οπτικές και προσεγγίσεις της
συνομιλίας με το έργο τέχνης από την πλευρά του θεατή και του καλλιτέχνη (Χτούρης, 2020). Η έρευνα στην Ελλάδα αγγίζει και ζητήματα που έχουν να κάνουν με την λαϊκή και τραπ νυχτερινή διασκέδαση (Κουτσούγερα, 2024), όπως και με τη συμμετοχική τέχνη στην Ελλάδα (Ορφανός, 2024). Τέλος, στην Ελλάδα το 2025 εκδόθηκαν τρεις αξιοσημείωτες συλλογικές εκδόσεις: η πρώτη αφορά πολύ σημαντικά κείμενα από τους κλασσικούς της κοινωνιολογίας μέχρι και σήμερα (Μπαλτζής & Τσέτσος, 2025), η δεύτερη αφορά την επιστημονική μελέτη της εργασίας και της επισφάλειας στις παραστατικές τέχνες Καρακιουλάφη, Χ., Θεοδοσίου, Α., Μπαλτζής, Α., Τσιουλάκης, Γ., & Κόκκινου, Χ. (2025) και η τρίτη την επιστημονική και διαθεματική παραγωγή γύρω από την Κοινωνιολογία των τεχνών στην Ελλάδα (Ορφανός, 2025).
Αυτή η επιστημονική παραγωγή συνιστά μια επιστημονική τομή που διαφοροποιείται μέσα από την έρευνα και την εξέταση των δεδομένων στους κόσμους των τεχνών, μέσα από ποσοτικές και ποιοτικές αναλύσεις.
Μέσα από τις προαναφερόμενες οπτικές, στο μάθημα επικεντρωνόμαστε σε ζητήμματα που αφορούν την κοινωνιολογική προσέγγιση των τεχνών, την επιτέλεση και την κοινότητα, το κοινό και τη λογοκρισία, όπως και την εργασία των καλλιτεχνών.

Οι άξονες και οι θεματικές που θα εξεταστούν είναι οι παρακάτω:

Η κοινωνιολογία και οι τέχνες
- Η Performance art και το πολιτικό, στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης.
- Στιχουργική, νεοελληνικό τραγούδι και συλλογική ταυτότητα.

Επιτέλεση, συλλογική δράση και κοινότητα
- Η επιτέλεση στο μουσείο: Από την παράδοση στη σύγχρονη τέχνη.
- Τέχνη, κοινότητα, αντίσταση: η περίπτωση της Κοκκινιάς.
- Η συνεργασία μέσα από το παράδειγμα συμμετοχικών μορφών τέχνης στην Ελλάδα.

Κοινό, πρόσληψη, λογοκρισία
- Είναι ο Bourdieu επίκαιρος; Προσεγγίσεις της σύγχρονης τέχνης και του κοινού στην
Ελλάδα.
- Το κοινό των μουσείων.
- Το κοινό στις παραστατικές τέχνες.
- Τέχνη και λογοκρισία.

Η εργασία των καλλιτεχνών
- Εργασία και επισφάλεια στο θέατρο.
- Επιβίωση, εργασία και διαχείριση εαυτού στον χορό.
- Διαβίωση, εργασία και κοινωνική συνοχή: η περίπτωση των εικαστικών και οι πολιτιστικές
και δημιουργικές βιομηχανίες.

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026