Παρουσίαση/Προβολή

Επιλέχθηκε εικόνα

Κοινωνιολογία του Φύλου: Μορφές Αποκλεισμού και Αντίστασης μέσα από μια Διαθεματική, Απο - Αποικιοκρατική Τρανς - Ιντερσεξ - Κουίρ - Φεμινιστική Θεωρία [Σεμινάριο]

(770) -  Τζανάκη Δήμητρα

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα εξετάζει τις θεωρητικές προσεγγίσεις της κοινωνιολογίας του φύλου, εστιάζοντας σε έναν από-αποικιοκρατικό τρανσ-ίντερσεξ-κουίρ φεμινισμό. Εμπνευσμένο από τον Auguste Comte, ο οποίος εισήγαγε τον όρο «κοινωνιολογία», σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοήσουμε πώς ένας έμφυλος-φυλετικός λόγος περί «καθαρότητας» αναπαράγεται μέσω του φύλου. Η έννοια της φυλετικής καταπίεσης και υποτίμησης που υφίσταται σε μια λευκή κυριαρχούμενη κοινωνία και επιστήμη, θα είναι επίσης κεντρική στην προσέγγισή μας, μέσα από το έργο του FranzFanon. Περαιτέρω, θα εμβαθύνουμε στις απόψεις της από-αποικιοκρατικής φεμινιστικής θεωρίας, όπως εκείνες της Françoise Vergès και της Maria Lugones, καθώς και στη θεωρία της από-αποικιοκρατικής κοινωνιολογίας, όπως του κοινωνιολόγου Julian Go και της κοινωνιολόγου Vrushali Patil. Αυτό θα μας βοηθήσει να αναδείξουμε τόσο την ιστορία της έμφυλης-φυλετικής καταστολής, το ρόλο της ευρωαμερικανικής ευγονικής αποικιοκρατίας μέσω της λευκής επιστήμης, όσο και τις μορφές αντίστασης, καθώς και τη δυνατότητα μιας μετα-αποικιακής κοινωνιολογίας του (κοινωνικού) φύλου, στην κατάργηση της κατασκευής ενός έμφυλου-φυλετικού διμορφισμού και το συνακόλουθο αφανισμό της τρανς-ίντερσεξ ζωής, αλλά και της φύσης.

 

1η Εβδομάδα: Παρουσίαση του μαθήματος.

2η Εβδομάδα: Κλασσικές Σχολές της Κοινωνιολογίας και η κριτική των Julian Go και Vrushali Patil

3η Εβδομάδα: Saidiya Hartman, Λεσβιακή Φεμινιστική θεωρία και Δυτική αποικιοκρατία

4η Εβδομάδα: Donna Haraway. Φύλο, Φυλή και Φύση στον Κόσμο της Δυτικής-Λευκής και Αποικιοκρατικής (Ανθρωποκεντρικής) Επιστήμης

5η Εβδομάδα: Françoise Vergès, Δημογραφία, Αντισύλληψη και (Τεχνητή) Μήτρα

6η Εβδομάδα: Το ολοκαύτωμα των ζώων, των τεράτων και των εκθηλυμένων οργάνων, σωμάτων και ψυχισμών

7η Εβδομάδα: Franz Fanon, το Λευκό Κοινωνικό φύλο, η αορατοποίηση του ίντερσεξ, ο Οικοφεμινισμός & ο Παγκόσμιος Νότος

8η Εβδομάδα: Angela Davis,  Gayatri Chakravorty Spivak και η έννοια της «υποδεέστερης» (Subaltern)

9η Εβδομάδα: Françoise Vergès και η κριτική του δυτικού φεμινισμού

10η Εβδομάδα: Audre Lorde και η χρήση της ποίησης ως εργαλείο αντίστασης. María Lugones και η από-αποικιοποίηση του φύλου

11η Εβδομάδα: Gina Athena Ulysse και το Ρασανμπλάζ.

12η Εβδομάδα: Από-αποικιακή (τρανς-ίντερσεξ-κουίρ) φεμινιστική θεωρία και μετα-αποικιακή κοινωνιολογία. Μια θεωρία Αντίστασης

13η Εβδομάδα: Ανακεφαλαίωση των θεματικών ενοτήτων του μαθήματος και παρακολούθηση ντοκιμαντέρ.

- Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

A) Εγχειρίδια του μαθήματος

1.      Τζανάκη, Δ. (2025). Καταργώντας το φύλο και την ευγονική. Ο Ελέφαντας είναι ανάμεσα μας. Ακυβέρνητες Πολιτείες.

2.      Τζανάκη, Δ. & Κουρούτζας Χ. (2024). Φύλο, Επιστήμη και Κοινωνία: Queer αναγνώσεις της (ανθρώπινης) υποτέλειας. [Προπτυχιακό εγχειρίδιο]. Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις. http://dx.doi.org/10.57713/kallipos-332.

3.      Τζανάκη, Δ. (2023). Ίντερσεξ. Η κατασκευή και το καθεστώς αλήθειας του φύλου στη δύση. Διαλεκτική 4. Ψηφίδες.

4.      Vergès, F. (2022). Ένας Φεμινισμός της Από-Αποικιοποίησης. Τοποβόρος.

Β) Συμπληρωματική βιβλιογραφία

Adams, C. J. (1990). The Sexual Politics of Meat: A Feminist-Vegetarian Critical Theory. Continuum.

Ahmed, S. (2014). Willful Subjects. Durham, NC: Duke University Press.

Anzaldúa, G. (2012). Borderlands/La Frontera: The New Mestiza. Aunt Lute Books.

Azoulay, A. (2019). Potential History. Unlearning Imperialism. Verso Books.

Butler, J. (2025). Ποιος φοβάται το φύλο; Aλεξάνδρεια.

Butler, J. (2009). Ευάλωτη Ζωή. Οι δυνάμεις του πένθους και της βίας. Νήσος.

Foucault, M. (2015). Υποκειμενικότητα και Αλήθεια. Παραδόσεις στο Κολλέγιο της Γαλλίας (1980-1981). Πλέθρο.

Foucault, M. (2011). Ιστορία της Σεξουαλικότητας 1. Η βούληση για γνώση. Πλέθρον.

Cvetkovich, A. (2003). An archive of feelings: trauma, sexuality, and lesbian cultures. Durham, NC: Duke University Press.

Davis, A. (2018). Φεμινισμός της Κατάργησης, Θεωρίες και Πρακτικές του Καιρού μας. Ενδέκατη ετήσια διάλεξη στη μνήμη του Νίκου Πουλαντζά. Νήσος.

Davis, A., Dent, G., Meiners, E., Beth, R. (2022). Abolition. Feminism. Now. Hamish Hamilton.

Dreger, A. (1998). Hermaphrodites and the Medical Invention of Sex. Harvard University Press.

Espinosa Miñoso, Y., Ochoa Muñoz, K., & Bidaseca, K. (Eds.). (2014). Decolonial Feminism in Abya Yala: Caribbean, Andean and Amazonian Writings. Ediciones del Signo.

Go, J. (2016). Post Colonial Thought and Social Theory. Oxford University Press.

Go, J., & Lawson, G. (Eds.). (2017). Global Historical Sociology. Cambridge University Press.

Gruen, L. (2011). Ethics and Animals: An Introduction. Cambridge University Press.

Fanon, F. (1982). Της γης οι κολασμένοι. Κάλβος.

Fanon, F. (2021). Black Skin, White Masks. Penguin.

Federici, S. (2014). Ο Κάλιμπαν και η Μάγισσα. Γυναίκες, Σώμα και Πρωταρχική Συσσώρευση. Εκδόσεις των Ξένων.

Haraway, D. (1985). A Cyborg Manifesto: Science, Technology, and Socialist-Feminism in the Late Twentieth Century.” In Simians, Cyborgs, and Women: The Reinvention of Nature. Routledge.

Haraway, D. (1989). Primate Visions: Gender, Race, and Nature in the World of Modern Science. Verso Books, London.

Heineman, E. Sexual Violence in Conflict Zones: From the Ancient World to the Era of Human Rights. University of Pennsylvania Press.

hooks, b. (1981). Ain’t I a Woman: Black Women and Feminism. South End Press. 

Λέκκα, Β. (επιμ.) (2025). Αντι-Στάσεις Σωμάτων. Futura.

Mbembe, Α. (2020). Νεκροπολιτική. Το Άρθρο. Οι Εκδόσεις των Συναδέλφων.

Oyěwùmí, O. (1997). The Invention of Women: Making an African Sense of Western Gender Discourses. University of Minnesota Press.

Parwana, Α. (2021). Ζωές σε αναστολή: γράμματα στον κόσμο από τη Ριτσώνα. Θεσσαλονίκη: Ακυβέρνητες πολιτείες.

Preciado, P. (2013). Testo Junkie. Sex, Drugs and Biopolitics in the Pharmacopornographic Era. Feminist Press.

Preciado, P. (2020). An Apartment on Uranus. Fitzcarraldo Editions.

Quijano, A. (2007). “Coloniality and Modernity/Rationality. Cutlural Studies, 21 (2-3), 168-178.

Shiva, V. (1988). Staying Alive. Women, Ecology and Survival in India. Zeb Books Ltd.

Spivak Gayatri-Chakravorty (2024). Μπορούν οι υποτελείς να ομιλούν; Ακυβέρνητες Πολιτείες.

Tuhiwai Smith, L. (2008). Decolonizing Methodologies: Research and Indigenous Peoples. Zed Books Ltd-University of Otago.

Tsibiridou, F. (2011). «Moslem Womanhood: Living under male, state, religious and secular hegemonies». Στο E. Eynikel, A. Ziaka (επιμ.). Religion and Conflict. Essays on the origins of Religious Conflicts and Resolution Approaches. Harptree Pub.: 340-352.

Τσιμπιρίδου, Φ., Kandiyioti, D., Boddy, J., Yacine, T., Bauer, J., Abu-Lughod, L., Doumalo, E., Duval. S., Tadjbakhsh, S., Delaney, C. (2006). Μουσουλμάνες της Ανατολής. Αναπαραστάσεις, Πολιτισμικές Σημασίες και Πολιτικές. Κριτική.

Ulysse, A.-G. Κάλεσμα για Ρασανμπλάζ: Μαύρα φεμινιστικά μέλλοντα και εθνογραφική αισθητική. ΄Ιδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ.

Vasilaki, R., Souvlis, G. (2025). Politics of Liberation: Conversation with Theory and History. Institute Rosa Luxembourg.

Vergès, F. (2025). Φεμινιστική Θεωρία της Βίας. Εκτός Γραμμής.

Vergès, F. (2020). The Wombs of Women: Race, Capital, Feminism. Durham, NC: Duke University Press.

- Συναφή επιστημονικά περιοδικά:

·       Φεμινιστιqά

·       Culture-Borders-Gender/Studies

·       Gender & History

·       Marginalia

·       Jacobin

·       Multitudes

·       American Journal of Sociology

·       The Black Scholar

·       Meridians: feminism, race, transnationalism

·       Post Colonial Studies

 

 

 

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2025