Παρουσίαση/Προβολή

(759) -  Τζανάκη Δήμητρα

Περιγραφή Μαθήματος

Σε αυτό το μάθημα, θα εξετάσουμε τις σύνθετες και αμφιλεγόμενες σχέσεις μεταξύ φύλου, σεξουαλικότητας, επιστήμης και εξουσίας μέσα από μια απο-αποικιοκρατική, διαθεματική, τρανς-ίντερσεξ-κουίρ-φεμινιστική προσέγγιση. Μέσα από τίτλους όπως «Ανοίξτε Μερικά Θηλυκά Πτώματα», «Πατριαρχία και Ιατροδικαστική», «Πατριαρχία και Εγκληματική Ανθρωπολογία» και «Πατριαρχία, Ευγονική και Γενετική», θα αναλύσουμε πώς οι επιστημονικές πρακτικές, η ιατροδικαστική, η εγκληματολογία, η ψυχιατρική, η ψυχανάλυση και η γενετική έχουν διαμορφώσει την κατασκευή και την ερμηνεία του φύλου αλλά και της σεξουαλικότητας, ενισχύοντας τις πατριαρχικές δομές και το αποικιοκρατικό πλαίσιο μιας δυτικής λευκής κανονικότητας. Θα αναδειχθούν οι ιστορικές διασυνδέσεις μεταξύ ψυχανάλυσης, ψυχοβιολογίας και ευγονικής, καθώς και οι γενετικές πρακτικές, και ο τρόπος με τον οποίο αυτές αμφισβητούνται ή αναπαράγονται μέσα από σύγχρονα θεωρητικά και κοινωνικά κινήματα, όπως η queer γενετική. Μέσα από αυτήν τη γενεαλογία, θα κατανοήσουμε πώς η επιστημονική, κοινωνική και πολιτισμική κατασκευή του φύλου και της σεξουαλικότητας λειτουργεί ως άξονας εξουσίας και αντίστασης, αποδεικνύοντας την ανάγκη αποαποικιοποίησης και κριτικής αναθεώρησης των επιστημονικών αφηγήσεων γύρω από το σώμα, τον ψυχισμό και την ταυτότητα.

 

1. A) Εγχειρίδια του μαθήματος

Τζανάκη, Δ. (2025). Καταργώντας το φύλο και την ευγονική. Ο Ελέφαντας είναι ακόμη ανάμεσα μας. Ακυβέρνητες Πολιτείες.

Τζανάκη, Δ. & Κουρούτζας Χ. (2024). Φύλο, Επιστήμη και Κοινωνία: Queer αναγνώσεις της (ανθρώπινης) υποτέλειας. [Προπτυχιακό εγχειρίδιο]. Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις. http://dx.doi.org/10.57713/kallipos-332

Τζανάκη, Δ. (2018). Φύλο και Σεξουαλικότητα. Ξεριζώνοντας το «Ανθρώπινο». Ασίνη.

Β) Συμπληρωματική βιβλιογραφία

Αβραμοπούλου, Ε., Χαλκίδου, Α. (2022). Αντι-κείμενα σεξουαλικότητας. Κριτικές θεωρίες, διεπιστημονικές αναγνώσεις. Τόπος.

Αθανασίου, Α. (2007). Ζωή στο Όριο. Δοκίμια για το σώμα, το φύλο και τη βιοπολιτική. Εκκρεμές

Butler, J. (2025). Ποιος φοβάται το φύλο; Aλεξάνδρεια.

Go, J., & Lawson, G. (Eds.). (2017). Global Historical Sociology. Cambridge University Press.

Λέκκα, Β. (επιμ.) (2025). Αντι-Στάσεις Σωμάτων. Futura.

McClintock, A. (2001). Double Crossings: Madness, Sexuality and Imperialism. Ronsdale Press.  

Preciado, P. (2013). Testo Junkie. Sex, Drugs and Biopolitics in the Pharmacopornographic Era. Feminist Press.

Τζανάκη, Δ. (2016). Ιστορία της (Μη) Κανονικότητας. Η Σφίγγα πρέπει ν’ αυτοκτονήσει. Ο Οιδίποδας επικρατεί. Ασίνη.

 

In this course, we will examine the complex and contentious relationships between gender, sexuality, science, and power through a decolonial, intersectional, trans-intersex-queer-feminist approach. Through titles such as "Open Some Female Corpses," "Patriarchy and Forensic Medicine," "Patriarchy and Criminal Anthropology," and "Patriarchy, Eugenics, and Genetics," we will analyze how scientific practices, forensic medicine, criminology, psychiatry, psychoanalysis, and genetics have shaped the construction and interpretation of gender and sexuality, reinforcing patriarchal structures and the colonial framework of Western white normativity. The historical interconnections between psychoanalysis, psychobiology, and eugenics, as well as genetic practices, will be highlighted, alongside how these are challenged or reproduced through contemporary theoretical and social movements, such as queer genetics. Through this genealogy, we will understand how the scientific, social, and cultural construction of gender and sexuality operates as an axis of power and resistance, demonstrating the need for decolonization and critical revision of scientific narratives surrounding the body, psyche, and identity.

- Suggested bibliography:

Α) Basic Textbooks

Τζανάκη, Δ. (2025). Καταργώντας το φύλο και την ευγονική. Ο Ελέφαντας είναι ακόμη ανάμεσα μας. Ακυβέρνητες Πολιτείες.

Τζανάκη, Δ. & Κουρούτζας Χ. (2024). Φύλο, Επιστήμη και Κοινωνία: Queer αναγνώσεις της (ανθρώπινης) υποτέλειας. [Προπτυχιακό εγχειρίδιο]. Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις. http://dx.doi.org/10.57713/kallipos-332

Τζανάκη, Δ. (2018). Φύλο και Σεξουαλικότητα. Ξεριζώνοντας το «Ανθρώπινο». Ασίνη.

Β) Additional References

Αβραμοπούλου, Ε., Χαλκίδου, Α. (2022). Αντι-κείμενα σεξουαλικότητας. Κριτικές θεωρίες, διεπιστημονικές αναγνώσεις. Τόπος.

Αθανασίου, Α. (2007). Ζωή στο Όριο. Δοκίμια για το σώμα, το φύλο και τη βιοπολιτική. Εκκρεμές

Butler, J. (2025). Ποιος φοβάται το φύλο; Aλεξάνδρεια.

Go, J., & Lawson, G. (Eds.). (2017). Global Historical Sociology. Cambridge University Press.

Λέκκα, Β. (επιμ.) (2025). Αντι-Στάσεις Σωμάτων. Futura.

McClintock, A. (2001). Double Crossings: Madness, Sexuality and Imperialism. Ronsdale Press.  

Preciado, P. (2013). Testo Junkie. Sex, Drugs and Biopolitics in the Pharmacopornographic Era. Feminist Press.

Τζανάκη, Δ. (2016). Ιστορία της (Μη) Κανονικότητας. Η Σφίγγα πρέπει ν’ αυτοκτονήσει. Ο Οιδίποδας επικρατεί. Ασίνη.

Ημερομηνία δημιουργίας

Τρίτη 9 Σεπτεμβρίου 2025