Μάθημα : Κοινωνική Αλλαγή και μετασοσιαλιστική Παγκόσμια Ανατολή

Κωδικός : SA-PPS374

Μάθημα 20/05/2026 - Διάλεξη

Αγαπητές φοιτήτριες / αγαπητοί φοιτητές,

Όπως σας ανέφερα την περασμένη εβδομάδα, την Τετάρτη 20 Μαΐου στις 15.00 δίνω διάλεξη στο Πάντειο Πανεπιστήμιο στην Αθήνα. Επειδή η διάλεξη αφορά στο ερευνητικό μου έργο στο Κιργιζστάν και συνδέεται άμεσα με ζητήματα που συζητάμε, αντί να ακυρώσουμε ή να αναβάλουμε το μάθημα, προτείνω να παρακολουθήσετε τη διάλεξη διαδικτυακά ακολουθώντας τον παρακάτω σύνδεσμο:

https://teams.microsoft.com/dl/launcher/launcher.html?url=%2F_%23%2Fl%2Fmeetup-join%2F19%3Ameeting_NGJlNGE4NTEtZGIwZi00N2RhLWExOTAtY2RjM2MyNzNkMThk%40thread.v2%2F0%3Fcontext%3D%257b%2522Tid%2522%253a%252203eb17fa-57e4-4135-a655-c46a52a5e21f%2522%252c%2522Oid%2522%253a%2522e635d8ed-b1eb-43d9-88a4-2f10fd16c92b%2522%257d%26anon%3Dtrue&type=meetup-join&deeplinkId=60dc95b5-0593-4051-a280-f784623def77&directDl=true&msLaunch=true&enableMobilePage=true&suppressPrompt=true

Επισφαλείς Ημιζωές: Αποσιωπώντας την Τοξική Κληρονομιά της Εξόρυξης Ουρανίου στο Κιργιζστάν

Περίληψη

Το Μάιλουου-Σουου είναι μια πρώην εξορυκτική κοινότητα 24.000 κατοίκων στο νότιο Κιργιστάν, όπου κατά τη Σοβιετική περίοδο γινόταν εξόρυξη ουρανίου. Τα τοπικά ορυχεία προμήθευσαν το σοβιετικό ατομικό πρόγραμμα με 10.000 τόνους συμπυκνώματος ουρανίου, αλλά ταυτόχρονα παρήγαγαν περίπου 3 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ραδιενεργών υπολειμμάτων, τα οποία διασκορπίστηκαν στην περιοχή γύρω από την πόλη.

Ενώ βιοϊατρικοί ερευνητές από επιστημονικά κέντρα του Κιργιστάν συνδέουν την παρουσία αυτών των υπολειμμάτων με αυξημένα ποσοστά ασθενειών, μηχανικοί από τη διεθνή κοινοπραξία που έχει αναλάβει την απορρύπανση της πόλης μετριάζουν τέτοιους ισχυρισμούς, παράγοντας μια αμφισημία που περιπλέκει τις προσπάθειες ανίχνευσης της αιτιολογίας των προβλημάτων υγείας και θολώνει ακόμη και το ερώτημα του κατά πόσο υπάρχει ραδιενέργεια. Οι κάτοικοι, από την πλευρά τους, ούτε αρνούνται ούτε αναγνωρίζουν πλήρως τη ρύπανση. Αντίθετα, επιδίδονται σε πρακτικές αποσιώπησης — μια κατάσταση ταυτόχρονης γνώσης και μη γνώσης — που συντηρεί μια εύθραυστη αίσθηση κανονικότητας μέσα σε συνθήκες περιβαλλοντικής υποβάθμισης και μετασοβιετικής κοινωνικοοικονομικής δυσχέρειας.

Ανιχνεύοντας τις ιστορικές συνέχειες της μυστικότητας από τη Σοβιετική περίοδο και λαμβάνοντας υπόψη τις νεοφιλελεύθερες πιέσεις που κρατούν τους κατοίκους καθηλωμένους στην πόλη, η διάλεξη προσεγγίζει την αποσιώπηση ως μια μορφή τοξικής πολιτικής που γεννιέται από ανάγκη και όχι από οργανωμένη κινητοποίηση. Μετατοπίζοντας τον φακό από τη μετρήσιμη ακτινοβολία στη βιωμένη εμπειρία, αμφισβητεί τα δυαδικά αφηγήματα περί ρύπανσης και καθαρότητας, κινδύνου και ασφάλειας, γνώσης και άγνοιας. Το Μάιλουου-Σουου προβάλλει έτσι ως χαρακτηριστικό παράδειγμα του νεοφιλελεύθερου ύστερου βιομηχανισμού, όπου οι κοινότητες καλούνται να αναμετρηθούν με εξορυκτικά παρελθόντα και αβέβαια μέλλοντα χωρίς ουσιαστική στήριξη, την ώρα που αγωνίζονται να διατηρήσουν μια στοιχειώδη κανονικότητα σε συνθήκες που κάνουν την καθημερινότητα να μοιάζει με μια διαρκή άσκηση επιβίωσης.

Καλή συνέχεια,
Ν